Start

Antiquariaat

Overijssel

Haarle

Twenthe

Enschede

Home

Nieuws

Landrecht

Marke

Havezathen

Ontstaansgeschiedenis

Achtergrond

Catalogi

Bestuur

Boerderijen

Watermolens

Textielindustrie

Contact

 

Archieven

Dorp

Boeken

Landgoederen

Links

 

 

Sprengenberg

 

Foto’s en boeken

 

 

 

 

 

 

Erve Alferink

 

Links

 

 

De Buurtschap Haarle

 

Gewaarde erven

 

Keuterboeren De Berges

 

Keuterboeren De Nes

 

Keuterboeren Spikerhof

 

Keuterboeren De Lege Egge

 

 

Keuterboeren Buurschap Haarle

 

Nieuwe erven en middenstand

De Buurtschap Haarle

 

De Buurschap Haarle is de oude kern van Haarle. Een zestal gewaarde erven is gesitueerd aan de noordzijde van de Haarlerenk, die uit de Lege Egge, de Spikerhof en de Berg Egge bestaat. Aan de zuidzijde bevinden zich zeven gewaarde erven. Het erve Roeterink is hier tussen gelegen aan de westzijde van de enk. Met de enkgronden als het meest waardevolle bezit van de gewaarde erven hadden deze een strategische ligging. De enk lijkt in ieder geval al meer dan duizend jaar bebouwd te worden en twee gewaarde erven na, Nieuwe Meijer en Kappert, bestaan de erven in ieder geval ook al sinds het einde van de 14e eeuw. Desondanks is het aannemelijk, dat een aantal erven – mogelijk die aan de zuidzijde – een nog hogere ouderdom heeft. Gegevens hierover zijn echter niet voorhanden.

 

Buurtschap Haarle: Noordzijde (klik voor vergroting)

Buurtschap Haarle: Zuidzijde (klik voor vergroting)

 

Op het midden van de enk stond in ieder geval tot in het midden van de 18e eeuw een spijker. Iets oostelijker daarvan loopt tot op heden de Oude Deventerweg, een oude handelsroute die vanaf Hellendoorn over Haarle in de richting van Lettele gaat en uiteindelijk in Deventer eindigt. Aan de westzijde van de enk bevindt zich de weg vanaf Raalte naar Rijssen. Gedeeltelijk volgde deze weg het tracé van de huidige Rijksweg Zwolle-Almelo. Ter hoogte van de Raalterdijk kwam liep deze het dorp Haarle binnen, door over de Kerkweg en vervolgens de Molenweg bij Herberg de Pas uit te komen. Vanaf daar, waar de weg de Oude Deventerweg splitste, diende men vervolgens de Haarlerberg te passeren om vervolgens via de buurtschap Ligtenberg in Rijssen te eindigen.

 

Al aan het eind van de 17e eeuw lijken zich in De Buurschap Haarle de eerste keuterboeren voor te doen. Een aantal werd gebouwd aan de uiterste grenzen van de Berg Egge, wat bestond uit zeer zanderige grond en dan ook weinig groeizaam was. Voorts treft men kleine boerderijtjes aan aan de randen van de Lege Egge, waar – ondanks dat de naam anders doet vermoeden – lagere grond ligt en dat in vroeger tijd dan ook geregeld gedeeltelijk onder water stond.

 

De bouw van de eerste echte kerk in Haarle, in 1791, lijkt aanzet te zijn geweest tot de ontwikkeling van een buurtschap naar een dorp. Kort daarna wordt aan de rand van de enk de molen gebouwd en opent zich een eerste winkel. De rol van Gerrit Loenink in dit alles is opmerkelijk. Waarschijnlijk oefenden andere dorpsbewoners verschillende ambachten uit. Desondanks bleef het boerenbedrijf de belangrijkste vorm van inkomsten. Pas na 1900 begint het dorp zich verder als zodanig te ontwikkelen.